چهارشنبه، تیر ۱۶، ۱۳۸۹

مدتی است صفحه ای خالی پیش رویم است... نه آنکه حرفی ندارم، بین تمام حرفهایم به دنبال گفتی هستم. آنچه را که گفتنش شایسته و بایسته است.
زندگی ام شده مانند مگسی که برای رهایی از فضای بسته خانه، خود را به شیشه پنجره ای نیمه باز می کوبد. خسته و کلافه همین یک راه حل را که پیدا کرده به امید رهایی می پوید، با سر به شیشه می خورد و بار دیگر آنرا تکرار می کند.
نه جسارت امتحان جایی دیگر دارد و نه حاضر است دست از تلاش بردارد.
و از قدیم گفته اند اگر کاری را که همیشه انجام می دادی انجام دهی، همان نتایجی را به دست می آوری که همیشه به دست می آوردی.

می خواهم تغییر کند، نمی خواهم تغییر کنم
می خواهم پیش بیاید، نه آنکه پیدا کنم

دوشنبه، تیر ۱۴، ۱۳۸۹

رساله صدپند مولانا عبید زاکانی

1- ای عزیزان عمر غنیمت شمارید.


2- وقت از دست ندهید.


3- عیش امروز با فردا میندازید.


4- روز نیک به روز بد ندهید.


5- پادشاهی و نعمت و غنیمت در ایمنی و تندرستی دانید.


6- حاضر وقت باشید که عمر دوباره نخواهد بود.


7- هر زمان که نه در آسایش و خوشدلی گذرد بحساب عمر مشمارید.


8- بر متکبران و خودپسندان سلام مکنید.


9- هر کس که پایه و نسب خود فراموش کرده باشد با یادش میارید.


10- مردم خوشباش سبکروح قلندرمزاج کریم نهاد را از ما درود دهید.


11- طمع از خیر کسان ببرید تا بریش جهانیان توانید خندید.


12- گرد در پادشاهان و اتباع ایشان مگردید و عطای ایشان بلقای دربانان ایشان بخشید.


13 - خواجگان و بزرگان بیمروت را بریش تیزید.


14 - جان فدای یاران موافق کنید.


15 - برکت عمر و روشنی چشم و فرح دل در مشاهدۀ روی نیکو شناسید.


16- ابرو درهم کشیدگان و گره در پیشانی آورندگان و سخنهای به جدّ گویان و ترشرویان و کج مزاجان و بخیلان و دروغگویان و بدادبان را لعنت کنید.


17- تا توانید سخن حق مگوئید تا بر دلها گران نشوید و مردم بی سبب از شما نرنجند.


18- مسخرگی و قوّادی و دف زنی و غمازی و گواهی بدروغ دادن و دین بدنیا فروختن و کفران نعمت پیشه سازید تا پیش پادشاهان و بزرگان عزیز باشید و از عمر برخوردار شوید.


19- سخن شیخان باور مکنید تا گمراه نشوید و بدوزخ نروید.


20- دست ارادت در دامن رندان پاکباز راستگو زنید تا رستگار شوید.


21- از همسایگی زاهدان دوری جوئید تا بکام دل توانید زیست.


22- در کوچه ای که مناره باشد وثاق مگیرید تا نیمشب از مشغله و دردسر مؤذنان بدآواز ایمن باشید.


23- بنگیان را به لوت و حلوا دریابید.


24- مستان را دست گیرید.


25- چندان که حیات باقی است از حساب میراث خوارگان خود را خوش دارید.


26- مجردی و قلندری را مایه شادمانی و اصل زندگانی دانید.


27- خود را از بند نام و ننگ برهانید تا آزاد توانید زیست.


28- در دام زنان میفتید ، خاصه بیوگان کرّه دار.


29- از بهر جماع سرد و حلال بی مزه عیش برخود حرام مکنید.


30- دختر فقیهان و شیخان و قاضیان و عوانان مخواهید. و اگر بی اختیار پیوندی با آن جماعت اتفاق افتاد عروس را به کونسو برید تا گوهر بد بکار نیاورد و فرزندان گدا و سالوس و مزوّر و پدر و مادر آزار از ایشان در وجود نیاید.


31- دختر خطیب را در نکاح میارید تا ناگاه خر کرّه نزاید.


32- از تنعم دایه و حکمت قابله و حکومت حامله و کلکل گهواره و سلام داماد و تکلیف زن و بچه ترسان باشید.


33- جلق زنی به از غر زنی دانید.


34- در پیری از زن جوان مهربانی چشم مدارید.


35- زنان بیوه را به رایگان مگائید.


36- پیرزنان را سر به کلوخ کوب خرد کنید تا درجه غازیان دریابید.


37- زن مخواهید تا ناگاه قلتبان نشوید.


38- بر سر راهها به قامت بلند زنان و چادر مهر زده و ریشۀ سربند آن از راه مروید.


39- مال یتیمان و غلامان بر خود مباح دانید تا شما را مباحی تمام توان خواند.


40- آلت خائیدن و ..ئیدن یک زمان بیکار مگذارید.


41- امردان مست را چو خفته دریابید درحال (...) تا بیدار نشوند و فرصت فوت نشود که افلاطون گفته است: اِضاعةُ الفُرصةِ غُصةٌ.


42- زکات کیـر به مستحقان رسانید چون زنان مستوره که از خانه بیرون نتوانند رفت و حیزان پیر مفلس و کنگان ریش آورده و زنان جوان شوهر به سفر رفته که زکات دادن یُمنی عظیم دارد.


43- طعام و شراب تنها مخورید که این شیوه کار قاضیان و جهودان باشد.


44- حاجت بر گدازادگان و غلام بچگان و روستائی اصلان عرضه مکنید .


45- غلام بچگان ترک را تا بی ریشند به هر بها که فروشند بخرید و چون آغاز ریش آوردن کنند به هر بها که خرند بفروشید.


46- در کودکی کون از دوست و دشمن و خویش و بیگانه و دور و نزدیک دریغ مدارید تا در پیری به درجه شیخی و واعظی و جهان پهلوانی و معرّفی برسید.


47- غلام نرم دست خرید نه سخت مشت.


48- شراب از دست ساقیان ریشدار مستانید.


49- در خانه مردی که دو زن یا بیشتر دارد جمعیت و خوشدلی مطلبید.


50- از خاتونی که قصه ویس و رامین خواند و امردی که شراب و بنگ خورد مستوری و کوندرستی توقع مدارید.


51- دختر همسایه را از کونسو فرو برید و گرد مهر بکارت مگردید تا طریقه امانت و شفقت و مسلمانی و حق همسایگی رعایت کرده باشید و شب عروسی دخترک در محل تهمت نباشد و از داماد خجلت نبرد و در نزد مردم روسفید باشد.


52- حاکمی عادل و قاضیئی که رشوت نستاند و زاهدی که سخن به ریا نگوید، و حاجبی با دیانت و کوندرست ، صاحب دولت ، درین روزگار مطلبید تا بزحمت نرسید.


53- به زن جوان شوهر به سفر رفته، و با عاشقی که بار اول به معشوق رسد و کیـرش برنخیزد، و غلامبارۀ مفلس، و حیز پیر، و شاهدی که در مجلس رود و حریف او را نپسندد و زرش بازستاند و به درش کند و به گروهی نیم مست که شرابشان بریزد و جوانی که در دست زنی سلیطۀ پیر گرفتار باشد و دختری که بکارت به باد داده باشد و شب عروسی نزدیک رسیده، رحمت آرید تا خدا بر شما رحمت آرد.


54- زنان را در حال نزع چندانکه مقدور باشد بگائید و آنرا فرصت و صرف تمام دانید.


55- از کودکان نابالغ به میان پای قانع نشوید تا شفقت بجای آورده باشید.


56- آن کس را پهلوان مخوانید که پشت دیگری بزمین تواند آرد بلکه پهلوان حقیقی آنرا دانید که روی بر خاک نهد و از روی ارادت گز کیـر در کون گیرد.


57- بر وعدۀ مستان و عشوۀ زنکان و عهد قحبگان و خوشامد کنگان کیسه مدوزید.


58- با اوستادان و پیشقدمان و ولی نعمتان و مخدومان خود و کسانی که شما را گائیده باشند تواضع واجب شمرید تا آبرو بر باد ندهید.


59- از دشنام گدایان و سیلی زنکان و چربک کنگان و زبان شاعران مرنجید.


60- از جماع نوخطان بهره تمام حاصل کنید که این نعمت در بهشت نیاید.


61- هر دغا که توانید در نرد و قمار بکنید تا مقامر تمام گفته شوید و اگر حریف سخت شود سوگند سه طلاق بخورید که سوگندی که از بهر نرد و قمار خورند واقع نشود.


62- پیش از آنکه کار تمام کنید، زر به کنگ و قحبه مدهید تا دست آخر انکار نکنند و ماجرا دراز نکشد.


63- مردم بسیار گوی سخن چین و سفله و مست و مطربان ناخوش آواز زله بند که ترانه های سرد مکرر گویند در مجلس مگذارید.


64- از مجلس عربده بگریزید.


65- کنگ و قحبه را یکجا منشانید تا عربده برنخیزد.


66- نرد به نسیه مبازید تا به هرزه مغز حریفان نبرید.


67- کنگ را با احتیاط با حجره برید و حاضر وقت باشید تا بوقت بیرون آمدن از سلاح پاره ها چیزی ندزدد.


68- تا اسباب لوت و حلوا برابر چشم مهیا نشود خویش را بر بنگ مزنید.


69- مردمکان فضول و کسانیکه بامداد روی ترش کرده در آیند و در خمار فضیحت و ملامت کنند که تو دوش شراب بد خورده ای و صراحی و ساغر شکسته ای و زر و جامه بخشیده ای سرشان در کس خواهر زن نهید تا زحمت مردم ندهند.


70- زنان را سخت بزنید تا از شما بترسند ، و چون زده باشید سختشان بگائید تا آن کدورت بصفای کلی مبدل شود، و کار کدخدایی شما میان خوف و رجا ساخته گردد.


71- شاهدان را به چربزبانی و خوشامدگویی از راه ببرید.


72- راه مفسقۀ خود بمردم منمائید.


73- شراب از دست ساقیان ریشدار مستانید.


74- شرابداران را دل بدست آرید تا از عیش بهره مند شوید.


75- بر لب جوی آب و کنار حوض مست مشوید تا ناگاه در آب نیفتید.


76- سیلی و مالش از حریف کنده دریغ مدارید.


77- با شیخان و نوپالان و فالگیران و مرده شویان و کنگره زنان و شطرنج بازان و دولت خوردگان خاندانهای قدیم و دیگران فلک زدگان صحبت مدارید.


78- راستی و انصاف و مسلمانی از بازاریان مطلبید.


79- از تزویر قاضیان و شنقصه مغولان و عربدۀ کنگان و حریفی کسانی که ایشان را وقتی گاده باشید و اکنون دعوی زبردستی و پهلوانی و قتّالی کنند وزبان شاعران و مکر زنان و چشم بد حاسدان و کینۀ خویشاوندان ایمن مباشید.


80- از فرزندی که فرمان پدر و مادر نبرد و زن ناسازگار و خدمتکار حجت گیر و چارپای کاهل و پیر و دوست بی منفعت برخورداری طمع مدارید.


81- بر پای منبر وعظ بی وضو تیز مدهید که علمای سلف جایز ندانسته اند.


82- جوانی به از پیری و صحت به از بیماری و توانگری به از درویشی و عزبی به از قلتبانی و مستی به از مخموری و هشیاری به از دیوانگی دانید.


83- حج مکنید تا حرص بر مزاج شما غلبه نکند و بی ایمان و بی مروت مگردید.


84- زنان را تنها مگائید که زن تنها گائیدن کار محتشمان نباشد.


85- از دیوثی عار مدارید تا روز بیغم و شب بیفکر توانید زیست.


86- در ماه رمضان شراب در برابر مخورید تا منکر شما نشوند.


87- گواهی کوران در ماه رمضان قبول مکنید اگرچه بر کوهی بلند باشند.


88- از جولاهه و حجّام و کفشگر چون مسلمان باشند جزیه مطلبید.


89- در راستی و وفاداری مبالغه مکنید تا به قولنج و دیگر امراض مبتلا نشوید.


90- بر بنگ صباحی و شراب صبوحی ملازمت واجب شمرید تا دولت روی بشما آورد که فسق در همه جا معنی عظیم دارد.


91- شیخ زادگان را به هر وسیله که باشد بگائید تا حج اکبر کرده باشید.


92- در شرابخانه و قمارخانه و مجلس قحبگان و مطربان خود را بجوانمردی مشهور مکنید تا روی هر چیز بشما نکنند.


93- از نوکیسگان وام مستانید.


94- از منت خویشان و سفرۀ خسیسان و گره پیشانی خدمتکاران و ناسازگاری اهل خانه و تقاضای قرض خواهان گریزان باشید.


95- بهر حال از مرگ بپرهیزید که از قدیم مرگ را مکروه داشته اند.


96- خود را تا ضرورت نباشد در چاه میفکنید تا سر و پای مجروح نشود.


97- کلمات شیخان و بنگیان در گوش مگیرید که گفته اند:


هر معرفتی که مرد بنگی گوید بر کیـر خری نویس و در کونش کن


98- تخم بحرام اندازید تا فرزند شما فقیه و شیخ و مقرب سلطان باشد.


99- هزل خوار مدارید و در هزّالان بچشم حقارت منگرید.


100- زنهار که این کلمات که گفته شد بسمع ضا گوش دارید.


آنچه ما دانستیم و از استادان شنیده و از بزرگان عصر خود مشاهده کرده این است که از راه شفقت و مسلمانی در این مختصر یاد کردیم تا مستعدان و نیکبختان بدان کار کنند و از فواید و منافع آن بهره مند شوند و ما را بدعای خیر یاد کنند.


نصیحت نیکبختان یاد گیرند حکیمان پند درویشان پذیرند


حق تعالی درهای خیر و سعادت و امن و صحت بر همگان گشاده دارد.